opinie | artykuły

Rola cynku w procesie gojenia skóry i procesach zapalnych.


Cynk ma bardzo długą historię stosowania w leczeniu schorzeń, szczególnie tych dotykających skórę. Niedobór cynku w organizmie, czy to z powodu złej diety, czy też genetycznych uwarunkowań odbija się na zdrowiu skóry. Konsekwencją tego są najczęściej ostre stany zapalne skóry (dermatitis) dotknięte procesem zapalnym (inflammation) takie jak: pieluszkowe odparzenie, trądzik, łupież czy łojotokowe zapalenie skóry. Ważna rola cynku wynika z faktu, że jest on składnikiem bardzo wielu kluczowych enzymów, przez co uczestniczy i ma wpływ na przebieg licznych procesów enzymatycznych zachodzących w organizmie. Ze znanych biomolekuł zawierających cynk ponad 300 to enzymy, w tym jedna z największych grup białek tzw. białka zawierające motyw palca cynkowego (zinc finger protein).


Szczególnie dwa obszary dobitnie pokazują ważną rolę cynku w utrzymaniu prawidłowego stanu skóry są to: proces gojenia się ran oraz procesy zapalne. W obydwu tych obszarach cynk wpływa na przebieg tych procesów, skutecznie prowadząc do przywrócenia zdrowia skórze.


Proces gojenia rany obejmuje przewidywalny łańcuch zdarzeń, który jest dokładnie regulowany. Na proces gojenia się rany składa się pięć etapów, odpowiednio:



Przykładem cynko-zależnego enzymu zaangażowanego w proces gojenia jest alkaliczna fosfataza (AP) uczestnicząca w regulacji procesu zapalnego. Adenozyna uwalniana w reakcji z alkaliczną fosfatazą, posiada silne działanie przeciwzapalne i bierze udział w ograniczeniu fazy zapalnej w procesie gojenia się rany. Proces zapalny (Inflammation) jest złożonym procesem poprzez który organizm kontroluje i naprawia efekty szkodliwych bodźców. Cztery podstawowe cechy procesu zapalnego to: ból, zaczerwienienie, uczucie ciepła, obrzęk., a zatem cynk posiada działanie przeciwzapalne oraz reguluje przebieg procesu zapalnego na poziomie komórkowym i molekularnym. Dowodem na to jest również rosnąca ilość doniesień odnośnie efektywnej doustnej terapii cynkiem w przypadku schorzeń z towarzyszącym stanem zapalnym takich jak: trądzik, łysienie, reumatoidalne zapalenie stawów, zapalenie jelita grubego, choroba Crohna, łuszczycowe zapalenie stawów. Co ważne, cynk podany do organizmu inną drogą ( nie doustną) , a więc przez skórę, czy dożylnie również redukuje odpowiedź zapalną.


Wśród enzymów wymagających do działania obecności cynku, które mają związek ze skórą i procesem gojenia się ran wymienić należy metaloproteinazy macierzy (MMP). Uczestniczą one m.in. w procesie degradacji kolagenu i elastyny, białek budujących skórę. Ma to zasadnicze znaczenie w ostatnim etapie gojenia rany, czyli przebudowie blizny.


Cynk ma również zdolność hamowania degranulacji komórek tucznych, w ten sposób redukuje wydzielanie histaminy, która jest ważnym mediatorem uczestniczącym w odpowiedzi stanem zapalnym na dany bodziec oraz induktorem swędzenia. To może wyjaśniać dlaczego bazują na tlenku cynku czy węglanie cynku preparaty farmakologiczne przynoszące ulgę w przypadku świądu.


Poprawę procesu gojenia się uszkodzonej skóry uzyskuje się przez bezpośrednią aplikację cynku na skórę, co jest równie skuteczne jak doustna suplementacja cynkiem. Szczególnie skuteczną formą cynku jest tlenek cynku, z powodzeniem wykorzystywany do aplikacji w przypadku stosowania okluzyjnych opatrunków, czy pieluszek u niemowląt. Stwierdzono nawet, że słabo rozpuszczalny w wodzie tlenek jest bardziej efektywny, aniżeli inne formy cynku np. rozpuszczalne w wodzie sole cynku. Zastosowany na skórę tlenek cynku zwiększa szybkość reepitalielizacji, wspomaga proces oczyszczania się rany, a zaabsorbowany przez skórę prosto z rany wspomaga wczesną fazę jej gojenia się .


Dlaczego tlenek cynku?

W preparatach zawierających cynk, stosowanych na skórę wykorzystuje się różne formy cynku w zależności od bazy danego produktu. Wybór odpowiedniej formy cynku wymaga wyważenia pomiędzy rozpuszczalnością danego związku w produkcie, a biodostępnością jonów cynku. Rozpuszczalne sole cynku mają działanie drażniące, podczas gdy trudno rozpuszczalne w wodzie formy takie jak: tlenek cynku czy węglan cynku takiej cechy nie posiadają. Z kolei formy trudno rozpuszczalne w wodzie mogą być uważane za posiadające ograniczoną biodostępność, nic bardziej mylnego, świadczą o tym liczne pozytywne efekty zastosowania np. tlenku cynku w produktach przeznaczonych do gojenia różnego rodzaju ran skóry, w których tlenek cynku wykazywał wyższą efektywność, aniżeli rozpuszczalne sole cynku. Ponadto tlenek cynku i inne formy trudnorozpuszczalne oferują jeszcze dodatkową zaletę, są bowiem długo działające i powolnie uwalniają substancję aktywną.


Podsumowując, cynk odgrywa kluczową rolę w aktywności enzymów uczestniczących w procesie gojenia ran oraz w procesach zapalnych towarzyszących licznym schorzeniom skóry, przez co ma bezpośredni wpływ na przebieg tych procesów. Stosowanie preparatów z cynkiem na skórę, przyczynia się do szybszego przywrócenia jej zdrowia. W poniższym zestawieniu, przedstawiono choroby/schorzenia obejmujące praktycznie obszar "od stóp do głów" człowieka, w których obecność cynku jest szczególnie ważna. Wskazano również bezpośrednia funkcję cynku, jaką odgrywa on w terapii danego schorzenia.

tabelka z danymi
2018 © Copyright Sudopharma